November 23, 2020

Trường ca Sông Lô – Văn Cao – Quý Dương & Dàn nhạc Đài TNVN



Trường ca Sông Lô được nhạc sĩ Văn Cao viết sau chiến thắng sông Lô năm 1947. Đây là bản trường ca được nhiều người đánh giá là một đỉnh cao ghi dấu sự trưởng thành của nền tân nhạc non trẻ của Việt Nam ở thời điểm Văn Cao giới thiệu với công chúng.

Tháng 10 năm 1947, Văn Cao được cử lên Việt Bắc tham gia kháng chiến chống Pháp. Đúng lúc đó quân Pháp nhảy dù xuống Bắc Kạn, tấn công Việt Bắc. Trên đường đi kháng chiến, Văn Cao qua Phú Thọ, rồi men theo dọc bờ sông Lô để tìm đường lên Chiến khu Việt Bắc.

Ngày 24 tháng 10 năm 1947, bộ đội pháo binh của Quân đội Nhân dân Việt Nam, đã chiến thắng trận Đoan Hùng trên sông Lô: bắn cháy 2 tàu chiến và bắn hỏng 2 chiếc tàu chiến khác của Pháp, tiêu diệt hàng trăm lính Pháp, cắt đứt hoàn toàn tuyến vận tải thủy theo đường sông Lô của Pháp. Buộc Pháp phải tiếp tế cho cánh quân của họ ở Tuyên Quang bằng đường không (thả dù) và phải cho quân rút lui khỏi Việt Bắc. Khi thua trận phải rút chạy quân Pháp đã cướp bóc, tàn phá và đốt trụi các làng xóm dọc hai bờ sông Lô.

Quân Pháp vừa rút đi thì cũng là lúc Văn Cao đi ngược dòng Lô giang, trên đường đi ông đã tận mắt thấy các cảnh: xóm làng bị đốt trụi “nền nhà trơ than xám”, cảnh “thây giặc trôi trở về ngập bờ”, cảnh dân đôi bờ hân hoan chiến thắng, bắt tay vào dựng lại xóm làng, cảnh “đoàn quân thời chinh chiến” trên đường chiến thắng trở về chiến khu, cảnh dòng sông bao la hùng vĩ, chảy về xuôi.

Khi lên tới chiến khu, Văn Cao đã tìm gặp người sĩ quan pháo binh Doãn Tuế, vừa tham gia chỉ huy các trận đánh: Khoan Bộ (tại hai xã Phương Khoan (Lập Thạch) và Bình Bộ (Phù Ninh)), Đoan Hùng (tại xã Chí Đám (Đoan Hùng)) và Khe Lau (Yên Sơn, Tuyên Quang) trong chuỗi chiến thắng sông Lô, để nghe kể lại diễn biến trận đánh. Doãn Tuế đã dẫn Văn Cao đi dọc bờ sông nơi chiến trường vừa im tiếng pháo, và qua lời kể của Doãn Tuế cảm hứng cho giai điệu bản trường ca ra đời. Trường ca sông Lô được Văn Cao sáng tác rất nhanh và đăng báo Văn nghệ số tháng 3 năm 1948.

Nhạc sĩ Phạm Duy có nói về Trường ca Sông Lô trong hồi ký của mình: “Bài Trường ca Sông Lô của Văn Cao là một tác phẩm vĩ đại. Thằng bạn này vẫn là một kẻ khai phá. Nó là cha đẻ của loại trường ca. Về hình thức, bài của nó chẳng thua gì bất cứ một tuyệt phẩm nào của loại nhạc cổ điển Tây Phương. Nét nhạc của trường ca rất mạnh khỏe, rất tươi sáng. Nhịp điệu vô cùng phong phú với những chuyển đoạn rất tài tình. Bài này đánh dấu sự trưởng thành của Tân nhạc…”

Sông Lô sóng ngàn Việt Bắc bãi dài ngô lau núi rừng âm u
Thu ru bến sóng vàng từng nhà mờ biếc chìm một màu khói Thu.
Sông Lô sóng ngàn kháng chiến cháy bờ lau thưa đã tàn thôn trang
Ai qua bến nắng hồng lặng nhìn màu nước sông Lô xưa…

Trên dòng sông trở về đoàn người, reo mừng vui trên sóng nước biếc
Trôi đầy sông bao đám xác thù.
Dân hân hoan nghe sóng réo vi vu
Xa xa đường ngập người bao gió ngát vi vu hiền hòa
Sông mênh mông như bát ngát hát…
Thây giặc trôi trở về ngập bờ
Sông gầm âm vang như súng trái phá, bao rừng Thu như bát ngát cười
Dân hoan hô chiến sĩ pháo binh Việt Nam ghi công.
Tiếng trái phá quân thù gục chìm dòng Lô
Đây dòng Lô, đây dòng Lô…

Sông Lô sóng ngàn Việt Bắc bãi dài ngô lau núi rừng âm u
Thu ru bến sóng vàng từng nhà mờ biếc chìm một màu khói Thu.
Sông Lô sóng ngàn kháng chiến cháy bờ lau thưa đã tàn thôn trang
Ai qua bến nắng hồng lặng nhìn màu nước sông Lô xưa…
Đây dòng Lô, đây dòng Lô…

Đoàn quân thời chinh chiến ca rằng
Đây Von-ga, đây Dương Tử, đây sông Lô, đây sóng căm hờn vút cao
Sóng lấp lánh vàng sao ngàn chiến sĩ sông Lô
Chiến sĩ sông Lô thân rừng áo sương đang ca rằng
Giờ mồ thực dân, sóng lấp cát vàng
Chiến sĩ sông Lô oai hùng đấu tranh gào theo ngọn sóng
Đây giặc Pháp tàn trong căm gan toàn dân.

Về trong đêm gió rét, từng sân vui bóng người quanh lửa hồng
Nền khô trơ than xám, đêm chìm đợi ánh chiếu dương
Vui hát ca hòa vui hát ca hòa dân buông lưới, Phan Lương vui bóng thuyền
Lều dựng lên ven sông, bóng người sầm uất bến Then.
Vui hát ca hòa vui hát ca hoà chí kiến thiết, bên sông Lô đắp nhà
Bao dân trong khu 10 mơ thành người sông Lô.
Đời vui hát lên, đời vui sướng về
Vui hát ca hòa vui hát ca hòa chí chiến đấu, đây tay trai Việt Bắc
Sông Lô đang xuôi mau tin về đồng lúa reo mừng
Rung trong bao hương đồng mừng một mùa chiến công.
Vui hát ca hòa vui hát ca dân vui nắng như chim Xuân thấy mùa
Và đài hoa lưu luyến, xanh rừng đầy lá búp non
Vui hát ca hòa vui hát ca hòa những lưới mắc, ta vui khoang cá đầy
Tay ta tay dân chài xuôi ngược dòng sông Lô.
Từng quăng lưới xa, từng vây lưới giặc
Vui hát ca hòa vui hát ca hòa với ánh sáng ta đang xây đời mới
Sông nuôi dân thiên thu đã hòa mạch máu bao người
Sông xuôi quanh co về, hòa mạch cùng với xuôi…

Ơ ớ ơ ờ…
Dòng sông Lô trôi, dòng sông Lô trôi
Mùa Xuân tới, nước băng qua ngàn, nước in ven bờ xanh ôm bóng tre
Dòng sông Lô trôi…
Ơ ờ ơ ớ ơ…
Dòng sông Lô trôi, dòng sông Lô trôi…

#TruongcaSongLo, #SongLo, #VanCao #baicadicungnamthang

source: https://sylvaniachristian.com

Xem thêm các bài viết về Giải Trí: https://sylvaniachristian.com/category/giai-tri/

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *